SHARE


ویکتور خارا با مسلسلِ گیتار در برابر بیعدالتی

نامه الکترونیک

گیتار من دولتمندان جنایتکار را به کار نمی‌آید
که آزمند زر و زورند.
گیتار من به کار زحمتکشان خلق می‌آید.
تا با سرود شان آینده شکوفا شود.

ویکتور خارا

ویکتور خارا (Victor Jara) چهره سرشناس، شاعر، ترانه سرا، آوازخوان و گیتار نواز کشور چلی بود که طی کودتای خونین آگوستو پینوشه یکی از جلادان سرسپرده "سیا" در سال ۱٩٧۳در کنار هزاران هموطنش تیرباران شد. زندگی و مرگ حماسی‌اش باعث گردید که او به یک قهرمان ملی مردم چلی مبدل شود.

ویکتور خارا در سپتامبر ١٩٣٢ در روستای فقیر نشین چلی چشم به جهان گشود. اولین معلم زندگیش، مادرش بود که با سرودن شعرهای بومی و نواختن گیتار محلی، روح و روان خارا را از آوان طفولیت با ترانه های روستایی (اشعار عامیانه) و نوازندگی آشنا کرد. در ١٥ سالگی وقتی مادر مهربانش را از دست داد، خارا تنها ماند. بعد از ختم تحصیلات ابتدایی وارد رشته حسابداری گردید ولی زود رهایش کرد و در لباس مذهب درآمد تا روح بی‌قرارش را تسکین بخشد اما بعد از دو سال با مسایل مذهبی نیز وداع ابدی گفت و سرانجام به پوهنتون سانتیاگو در رشته تئاتر به ادامه تحصیل پرداخت و جایگاه هنری اش را یافت.

سالهای ١٩۵٠ الی ١٩۶٠ نارضایتی های اجتماعی و فقر کمر شکن ناله های گرسنگی امریکای لاتین را به صورت موسیقی اعتراضی به نام "آوای نو"، که آمیزشی از موسیقی فولکلوریک و سنتی بود، بلند نمود که ویکتورخارا، ویولتاپارا (١) و تنی چند از جمله پیشکسوتان آن موسیقی پرجوش و خروش محسوب می‌شوند.

خارا که از میان مردم محروم برخاسته بود با لمس فقر روستا نشینان و بی‌عدالتی حاکم، دنیایش دگرگون شد و عشق و ضمیرش با درد اقشار محروم اجتماع گره خورده بود، با سلاح هنر رزمنده و مردمگرا به آگاهی و بسیج ملت در برابر استبداد حاکم همت گماشت. وی گروه موسیقی محلی‌ای را سازماندهی کرد تا در مناطق فقیر نشین کشور به اجرای هنر عامه پسند بپردازد. خارا در سراسر آهنگهایش که محبوب مردم ستمکش امریکای لاتین بخصوص چلی است، روح سرشار و عاصی دارد:

«شعر من در مدح هیچ کس نیست
و نمی‌سرایم تا بیگانه‌ای بگرید
من برای بخش کوچک و دوردست سرزمینم می‌سرایم
که هرچند باریکه‌ای بیش نیست
اما ژرفایش را پایانی نیست
شعر من آغاز و پایان همه چیز است
شعری سرشار از شجاعت
شعری همیشه زنده و تازه و پویا»

ویکتور خارا پس از فراغت از پوهنتون، سالهای پر بار عمر خویش را وقف موسیقی، تئاتر و مطالعه فرهنگ عامیانه کرد و بخاطر تحقیقات هنری به اروپا سفر نمود و دریافت که موسیقی اعتراضی کشور های اروپایی هم نمی‌تواند در شرایط سخت خیلی موثر باشد و به همین سبب اعتماد و رضایت خاطر او را به خود جلب نکرد بناء سلحشورانه پافشاری ورزیده میگفت:

"در برابر بی‌عدالتی و برای تحول کیفی و تغییر بنیادی، موسیقی می‌باید همانند چریک مسلح خطرناک باشد به پهنای تامین قدرت ارتباطی‌اش با مردم."

ویکتور خارا چهار البوم اجرا کرده است. در سال ١٩۶۶ نخستین البوم وی حاوی سرودها و ترانه های میهنی انتشار یافت که حکایت از رنج کارگران و فقر حاشیه نشینان جامعه چلی داشت.

در سال ١٩۶۷ البوم دیگر خود را به مناسبت مرگ قهرمانانه‌ی ارنستو چه گوارا اجرا و به او تقدیم کرد. خارا که مسیر حرکتش را هم در هنر و هم در اندیشه روشن نموده بود، نیازمندی جامعه را در آهنگ هایش چنان آواز می‌داد که مورد قبول اکثریت خاموش قرار می‌گرفت. این آواز سرشار از نیروی مبارزه، اتحاد و همبستگی، اقشار زیر ستم را سمت و سو می‌داد. بطور نمونه ترانه‌‌ی اعتراضی به مناسبت قتل عام مردم چلی در "پارتومونت" بر دل ستمدیدگان چنان چنگ زد که هم عامل بسیج آنان گردید و هم به شهرت و محبوبیت خارا افزود.

وی در ترانه هایش عاشق نوازشگر درد زنان بافنده‌ی روستایی‌ست، زندگی محقرانه کودکان تهیدست را با عشق و آینده گره می‌زند، ماهیگران را به دریا دلی دعوت می‌کند و به کارگر تفهیم می‌کند تا بازوان قدرتمندش را بشناسد و با همبستگی، همردیفانش را به وحدت و مبارزه در مسیر زندگی فرا می‌خواند.

من از اضطراب و سرور می‌خوانم
من می‌خوانم چون خواندن باقیست
تا اثر خود را بر زمان باقی بگذارم
برای گفتن حرف های ممنوع

سالوادور آلنده
سالوادور آلنده رئیس جمهوری ملی چلی بود که طی کودتای خونین تحت رهبری سی.آی.ای. به قتل رسید

١٩۶٩ سال پرکشمکش و جدال خونین در چلی به حساب می‌آید. تمام گروه ها و احزاب دموکرات و "چپ" بر گرد ائتلاف بزرگ "اتحاد مردم" جمع شده، برای انتخابات ١٩۷٠ سالوادور آلنده، شخصیت ملی و آزادیخواه را به ریاست جمهوری نامزد می‌کنند. در نتیجه آلنده قدرت سیاسی را از طریق انتخابات مشروع بدست می‌گیرد. طی کمپاین و رقابتهای انتخاباتی درست در همین سال، خارای شورانگیز در استادیوم چلی کنسرت بزرگی را برپا می‌نماید که سبب خشم دشمن ِ در کمین نشسته می‌گردد و در آینده نه چندان دور زمینه قتل وی را در همان مکان فراهم می‌سازد.

طی سالهای ۱٩٧٠ و ١٩۷۳ زمینه تماس و کار با مردم مساعد می‌گردد. ویکتور خارا و گروه موسیقی‌اش با اراده و عزم محکم و هنر انقلابی به سراسر چلی سفر کرده، در محلات کارگری، محیط روشنفکری و کوچیهای اطراف و اکناف شهر کنسرتهای پر شوری را براه می‌اندازد.

کاخ سفید که هیچ دولت مردمی و مستقل را تحمل نمی‌تواند، علیه سالوادور آلنده دست به کار شده توسط جنرال پینوشه، دولت دموکراتیک چلی را در ۱۱ سپتامبر ۱٩۷۳طی کودتای خونینی واژگون کرد و آلنده را به قتل رسانید. این بود که بار دگر در این کشور تحت نظر مستقیم سی.آی.ای. دیکتاتوری بر دموکراسی سایه انداخت و دوره سیاه دیگری آغاز گردید. در همین روز (که حالا از آن منحیث یازدهم سپتامبر اول یاد می‌کنند) خارا و هزاران جوان رشید دیگر چلی بدست نوکران امریکا وحشیانه به قتل رسیدند.

دولت دست نشانده پینوشه ١۶سال تمام سرنوشت مردم را با تلخی و تندروی در قبضه گرفت و حتا موسیقی سنتی که آمیزش نوگرایانه با موسیقی اعتراضی یافته بود قدغن اعلام شد. (٢)

«کتاب جمعه» به سردبیری احمد شاملو در شماره اول (۴ اسد ۱۳۵۸) خود اتقاق اندوهناک شهامت حماسی و شهادت ویکتور خارا این اسطوره بی‌مانند و فناناپذیر را تحت عنوان "در استادیوم سانتیاگو اتفاق افتاد..." چنین درج نموده است:

استادیوم سانتیاگو
تصویری از استادیوم سانتیاگو، جایی که خارا به قتل رسید. او آخرین ترانه‌اش را لحظاتی قبل از شهادتش در همینجا روی پارچه روزنامه نوشت که بعد به دست همسرش رسید.

«ویکتور خارا - گیتاریست، شاعر، آهنگساز، و آوازخوان چلیائی - از چهره‌های مبارز نهضت "وحدت خلقی" سالوادور آلنده بود. پس از کودتای سازمان جاسوسی "سیا" در چلی (١١ سپتامبر ۱۹۷۳)، او را همراه پنجاه هزار تن از جوانان مبارز آن کشور در استادیوم بزرگ سانتیاگو زندانی کردند. رئیس زندان که سرودهای هیجان‌انگیز "خارا" را شنیده بود، به‌ هنرمند گرفتار نزدیک شد و از او پرسید آیا حاضر است برای رفقایش گیتار بزند و سرود بخواند؟

پاسخ ویکتور خارا مثبت بود:

- البته که حاضرم!

رئیس زندان به‌یکی‌ از گروهبانان گفت:

- گیتارش را بیار!

گروهبان رفت و تبری با خود آورد و هر دو دست ویکتور را با آن قطع کردند. آنگاه رئیس زندان به‌ طعنه گفت:

- خوب، بخوان! چرا معطلی؟

ویکتور خارا، در حالی‌ که دستان خونریزش را در آسمان حرکت می‌‌داد از همزنجیران خود خواست که با او همصدائی کنند، و آنگاه آواز پنجاه هزار دهان به‌ خواندن "سرود وحدت خلق" که ویکتور خارا تصنیف کرده بود در استادیوم سانتیاگو طنین افکند:

مردمی یکدل و یکصدا
هرگز شکست نخواهند خورد...

هنوز سرود به ‌پایان نرسیده بود که گروهبانان جسد نیمه جان ویکتور خارا را به‌گلوله بستند.»

بعد از این کودتا خونین، جسد خارا را از کنار جاده‌ای در سانتیاگو یافتند که نشان ٤٤ گلوله در آن نمایان بود. امروز استادیومی که خارا و هزاران تن دیگر در آن شکنجه و اعدام شدند، به نام ویکتور خارا نامگذاری شده است.

به تاریخ ٢٩ دسامبر ٢٠١٢ مطبوعات جهان گزارش دادند که یک قاضی در چلی درست ٣٩ سال بعد از کشته شدن خارا، دستور بازداشت هشت افسر سابق ارتش متهم به قتل وی را صادر کرده است. برای یکی از این افسران به نام پدرو باریئنتوس که در خارج از چلی زندگی دارد، حکم بازداشت بین‌المللی نیز صادر شده است. مردم چلی بعد از گذشت اینهمه سالها نیز نمی‌گذارند که قاتلان فرزندان صدیق شان بدون محاکمه و مجازات از جهان بروند.

خارا قهرمان مردمی
ویکتورخارا امروز قهرمان مردم چلی است که تا پای جان از حق آنان دفاع کرد.

یاران و همرزمان ویکتور خارا که تصادفا از دم تیغ جلادان پینوشه جان سالم بدر بردند و یا به تبعید رانده شدند، نه همسان تعدادی از هنرمندان بی‌مایه وطن ما که تنها در صدد حفظ جان خود بر آمدند، سکوت در ازای ستم و ستمگران را ننگ ابدی دانسته به موسیقی اعتراضی خود در همان تبعیدگاه ها خروشنده تر از هر زمان دیگر ادامه دادند و انقلاب موسیقی اعتراضی را به سرزمین امریکای لاتین به صورت گسترده تر و کوبنده تر توسعه دادند که منجر به آگاهی و تغییرات بزرگ اجتماعی در نیم قاره مرکزی شد و اینک به الگوی الهامبخش تمام جنبش های آزادیبخش ملی - دموکراتیک در سراسر دنیا مبدل گشته است.

ویکتور خارا با درک دقیق از هنر و رسالت هنرمند تا پای جان برای ملت و مردمش خواند و در راهش مصمم رفت و به اسطوره ماندگار تاریخ درخشان امریکای لاتین و ملل در بند مبدل شد که هرگز نمی‌شود کتمانش کرد. اما در سرزمین ما که بیشتر از تمام امریکای لاتین خون ریخت؛ ملت ما رنج و ستم مضاعف متجاوزان و ایادی کفتارصفت شان را نیز بار بار تجربه کردند ولی با تاسف هرگز صدایی نه به عظمت آواز مردمی ویکتور خارا، بلکه به گونه اعتراض کوچکی هم برنخاست تا درد جانکاه ملت دردمند را برای بسیج همگانی به نغمه‌ای ریزد و رهگشا گردد.

تعدادی به اصطلاح هنرمندان "میهن ِدر خون " ما به دربار جنایت زانو زده اند و در وصف تاراجگران، آدمکشان و ویرانگران سرودند و یا بدون خستگی در وصف معشوقه های خیالی تن به اجرای ترانه های مبتذل، بی‌خاصیت و تجارتی سپردند. عده‌ای نیز از حقایق و نگونبختی ملت اسیر طی دهه های مکرر جنایت و بربریت، با اغماض و بی‌تفاوتی گذشتند و سکوت مرگبار را بر لب کوبیدند تا "مخاطبی نشود".

تجاوز امریکا به افغانستان و سیاست "دموکراسی" و "بازار آزاد"ش علاوه بر استعمار، اسارت، ویرانی، خونریزی، ترورپروری و مزدور منشی، مشتی از وطن فروشان رانده شده خلقی و پرچمی را که از ترس ملت به تب لرزه در آمده بودند بار دیگر جان تازه بخشیده پُـر رو شان کرد تا در زیر یک سبد با "برادران" بنیادگرا و چتر غارتگرایانه امریکا تمام حاصل خونهای ریخته سه دهه مصیبت را لگد مال نمایند. اینان اقتصاد افغانستان را چپاول کردند، سیاست را به فساد آلودند و فرهنگ را با فحشا و ابتذال کشاندند تا جامعه را "مدرن" جلوه داده باب بلعیدن اربابان شان از هر لحاظ مساعد سازند.

"انجمن قلم افغانستان" که در محوطه چنین افراد بی‌تعهد و سرکاری خلاصه می‌شود همایش "ما برنده می‌شویم" را به مناسبت یاد بود از ویکتور خارا همانند محفل سالمرگ "چه" برگزار نموده که جز توهین و اهانت به راه، هنر و اندیشه های مردان سترگ تاریخ چیزی درخور سخن نداشت. بدبختانه باید گفت دشمنان سوگند خورده هنر رزمندگی و هنر موسیقی انقلابی و مردمسالار همانند روشنفکران مرتد دست به دامن رژیم آدمکش جمهوری اسلامی ایران، بنیادگرایان متعصب پاکستانی و مشت از اراجیف خود فروخته وطنی ما با توسل به هنرمندان ستیزگر چون ویکتور خارا، چه گوارا و.... شده،به تعبیر ساده عقده تحجری خود را با امپریالیزم امریکا ارضا می‌سازند ولی نمی‌دانند که این قهرمانان جانباخته همانقدر که ضد استعمار بودند به همان پیمانه از افکار متحجر و ضد مردمی بنیادگرایی مذهبی نیز تنفر داشتند و هر دو را بلای جان ملتهای در بند دانسته دو روی یک سکه می‌پنداشتند.

و پایان سخن اینکه وطن ما با تمامی ستمها و خیانت هایی که دیده، هنوز ویکتور خارایی که موسیقی را نه فقط بعنوان تفریح و سرگرمی بلکه وسیله‌ای جهت بسیج و آگاهی مردم در برابر نابرابریهای اجتماعی به کار گیرد، در پیرامون خویش سراغ نداریم که بس رنج آور و دردناک است.

نمونه هایی از اشعار و تصانیف به یاد ماندنی ویکتور خارای رزمنده را که امروز مرزها را درنوردیده توسط احمد شاملو و محمد زرین بال به فارسی ترجمه گردیده است، در اینجا می‌آوریم.



کارتون در ستایش از ویکتور خارا
یک کارتونیست فرانسوی، حماسه ویکتور خارا را به این صورت به تصویر کشیده است. (از «کتاب جمعه»)

بیانیه

نه برای خواندن است که می‌خوانم
نه برای عرضه‌ی صدایم.
نه!

من آن شعر را با آواز می‌خوانم
که گیتار پُر احساس من می‌سراید.
چرا که این گیتار قلبی زمینی دارد.
و پرنده‌وار، پرواز کُنان در گذر است.
و چون آب مقدس
دلاوران و شهیدان را به مهر و مهربانی تعمید می‌دهد.
پس ترانه‌ی من آنچنان که «ویولتا» می‌گفت هدفی یافته است.

آری گیتار من کارگر است
که از بهار می‌درخشد و عطر می‌پراکند.

گیتار من دولتمندان جنایتکار را به کار نمی‌آید
که آزمند زر و زورند.
گیتار من به کار زحمتکشان خلق می‌آید.
تا با سرودشان آینده شکوفا شود.

چرا که ترانه آن زمانی معنایی می‌یابد
که قلبش نیرومندانه در تپش باشد.
و انسانی آن ترانه را بسراید
که سرود خوانان شهادت را پذیرا شوند.

شعر من در مدح هیچ‌کس نیست
و نمی‌سرایم تا بیگانه‌ای بگرید.
من برای بخش کوچک و دور دست سرزمینم می‌سرایم
که هر چند باریکه‌ای بیش نیست
اما ژرفایش را پایانی نیست.

شعر من آغاز و پایان همه چیز است.
شعری سرشار از شجاعت
شعری همیشه زنده و تازه و پویا.

خارا در میان مردمش


انسان خالق است

همانند بسیاری دیگر،
من عرق‌ریختن آموختم،
نه فهمیدم که مدرسه چیست
و نه دانستم بازی چه معنا دارد.

در سپیده‌دم،
آنها مرا از رختخواب بیرون کشیدند
و در کنار پدر
با کار بزرگ شدم.

تنها با تلاش و پشتکار
به‌عنوان نجار و حلب‌ساز
به‌عنوان بنا و گچ‌کار
و به‌عنوان آهنگر و جوشکار
سخت کوشیدم.

آی پسر! چه خوب می‌شد اگر من
سواد می‌داشتم و آموزش می‌دیدم،
زیرا که در بین تمام عناصر
انسان یک خالق است.

من خانه‌ای بنا می‌کنم.
یا جاده‌ای می‌سازم.
من به شراب مزه می‌دهم.
من دود کارخانه را بلند می‌کُنم.
پستی‌های زمین را مرتفع می‌کُنم.
ارتفاعات را مُسخر می‌کُنم.
و به‌سوی ستارگان می‌تازم.
و در انبوه جنگل، کوره راه باز می‌کُنم.

من زبان آقایان را آموختم.
و همین‌طور زبان مالکین و اربابان را
آن‌ها اغلب مرا کُشتند
چرا که من صدایم را علیه آن‌ها بلند کردم.

اما من خود را از زمین بلند می‌کنم
زیرا که دستانی مرا یاری می‌دهند،
زیرا که من دیگر تنها نیستم
زیرا که ما اکنون بسیاریم...

خارا در میان مردمش


پرسش

پرسش من این است:
هرگز به فکرتان رسیده است که
این سرزمین مال ماست؟
مال کسی‌ست که
بخش بزرگی از آن را در اختیار دارد؟

پرسش من این است:
هرگز به فکرتان رسیده است
دست‌هایی که در این زمین کار می‌کنند
مال ماست؟
و حاصل آن نیز، مال ماست؟

حصارها را ویران کن!
آن‌ها را در هم بکوب!
این سرزمین، مال ماست.
به «پدرو» و «ماریا»
به «خوان» و «خوزه»

اگر آوازم کسی را آزار می‌دهد
اگر کسی باشد که تحمل شنیدن آوازم را نداشته باشد
اطمینان داشته باشید که او یک «یانکی» است
یا که یک مالک و فئودال بزرگ کشور است

حصارها را در هم بکوبید!
آواز من

شعر کبوتری‌ست در جستجوی آشیانه.
رها می‌شود
تا بال می‌گشاید
تا پرواز کُند
پرواز.

آواز من، آوازی‌ست آزاد و رها
که ایثار می‌کُند
به آن‌کسی که به‌پا خاسته است.
به آن‌کسی که قصد پرواز به بلندای جاودانگی دارد.

آواز من زنجیری‌ست که نه بدایتی دارد و نه نهایتی.
در آواز من تمام مردم را خواهی یافت.

بگذار تا با هم بخوانیم سرود خلق را
چرا که آواز، کبوتری‌ست که
برای رسیدن به دریا پرواز می‌کُند.
رها می‌شود
بال‌هایش را می‌گشاید
تا پرواز کند
پرواز.



یادداشت ها:

ویولتا پار

(١) خانم ویولتاپار (Violeta Parra)(١٩١٧ - ١٩٦٧) از سن ١٢ سالگی به الهام از مادر دهقان و پدرش که معلم موسیقی بود به سرودن اشعار رو آورد که نمایانگر زندگی مشقت بار توده های مظلوم سرزمینش بود. از زمزمه های محل آغاز کرد و به یکی از بنیادگزاران موسیقی مدرن امریکای لاتین و چهره تابان و سرشناس ترانه های اعتراضی چلی مبدل شد. سفر او به سراسر چلی، زندگی‌اش را دگرگون کرد و به وی تعهد و هویت تازه بخشید. خانم پارا در سن ٥٠ سالگی در سال ١٩٦٧ به دلایل نامعلوم خود کشی کرد.

(٢) اگُوستو پینوشه (٢٤ نوامبر ١٩١٥– ١٠ دسمبر ٢٠٠٦) دیکتاتور و کودتاچی چلی که طی کودتای نظامی به حمایت مستقیم امریکا دولت قانونی و دموکراتیک چلی را که در انتخابات برنده شده بود سرنگون کرد و بر اریکه قدرت تکیه زد. در طول ١٦ سال اقتدارش آزادی ها مدنی را از ملت سلب کرد، بیشتر از ٣٠ هزار انسان آزاده و مبارزه را به کام مرگ برد و هزاران هزار دگر را متواری و تبعید نمود.

در سال ١٩٩٠ قبل از ترک مقام مصونیت خویش را طی قانونی پاس داشت ولی بعدها محاکم ملی و بین‌المللی مصونیت قانونی وی را ملغا اعلام داشته خواهان محاکمه وی شدند که جنبه عملی هم بخود گرفت. جنرال پینوشه به نقص حقوق بشر، کشتار دستجمعی، شکنجه، اختلاس، آدم ربایی و ترور، جنگ آفرینی، و سانسور رسانه ها به محکمه کشانده شد و هنوز محکمه جریان داشت ولی عمر فرسوده‌اش مجال نداد تا چندسالی را پشت میله های زندان که روزی خود آفریدگارش بود سپری نماید در سن ٩١ سالگی در اثر سکته قلبی مرد و جایگاه جلاد مردم را بخود اختصاص داد.

د پښتو وروستنۍ لیکنې

جو هیل: «زما لپاره وېر مه کوۍ، خلک مبارزی ته چمتو کړۍ!»

جو هیل: «زما لپاره وېر مه کوۍ، خلک مبارزی ته چمتو کړۍ!»

جو هیل د ۱۸۷۹ کال د اکتوبر په اوومه نیټه زیږیدلي او د ۱۹۱۰کال د نوامبر په ۱۹نیټه ومړ. جوهیل یو تکړه اهنګ جوړوونکی، ترانه لیکونکی، کارتونست او د کارګرې غورځنګ نومیالي لارښود وه چی ځان یی د زیارکښانو څخه د دفاع په لار کی قربانی کړ، د بی عدالتی او خپل‎سرۍ په وړاندی د یادګاری...

د یوه اتل تیروتنې

د یوه اتل تیروتنې

لاندې مقاله د (۱۳۸۴ وږی) کې د «افغانستان د همبستګۍ ګوند» د همبستګۍ غږ خپرونې په ۱۴ ګڼه کې خپره شوې وه او د دې له امله چې مهم موضوعات یې درلودل، نو دا مو ګټه ور وګڼل چې یو ځل بیا یې خپره کړو. زموږ خلک شاه امان الله خان د نورو امیرانو او ولسمشرانو پرتله چې له ده څخه وړاندې او...

سیاسي ناپوهي، د ګڼو ټولنیزو ناروغیو لامل

سیاسي ناپوهي، د ګڼو ټولنیزو ناروغیو لامل

په ټولو وروسته پاتو ټولنو کې واکمن ستم کوونکي زیار باسي ترڅو د زهرجنو تبلیغاتو، چل او دوکې پوسیله خلک له سیاست څخه زړه تورې کړي او هغه ورته خیالي، خطرناک او د ټولنې یوې ځانګړې ډلې پورې تړلی معرفي کړي. په تیرو کې د افغانستان واکمنو تل هڅه کړې چې د ړانده او کاڼه کولو لپاره...

له امریکا او لویدیځ سره د اسلامي بنسټپالۍ مکیز او نخرې

له امریکا او لویدیځ سره د اسلامي بنسټپالۍ مکیز او نخرې

رابرت دریفوس د «شیطاني لوبه: څرنګه متحده ایالاتو د اسلامي بنسټپالۍ له پښو مزی پرانیست» ارزښتناک کتاب لیکونکي، د امریکا، سی.آی.ای او لویدیځ او د اخوان‌المسلمین بنسټپال خوځښت په اړه یی پراخه څیړنی کړی او د ډیرو لاسوندونو او شاهدانو په بربنډولو سره یی ښکاره وښودل چی څرنګه...

کوباني؛ د مبارزې، مقاومت او حماسې درس!

کوباني؛ د مبارزې، مقاومت او حماسې درس!

وروستیو څو اونیو په لړ کې کوباني وګړو بیا په ځانګړې توګه کردي ښځو د «داعش» تروریستي ډلې پروړاندې په میړانتوب سره مقاومت وکړ او د نړۍ آزادي غوښتونکو او پرمختللو خلکو او غورځنګونو لپاره د وحشت او ډار، ظلم او بې نیاوې پروړاندې د مبارزې دریڅه وګرځیده او د مبارزې لار یې د کلک...

د کرزي په فاسد دولت کې د لوټ او غلا استازي

د کرزي په فاسد دولت کې د لوټ او غلا استازي

ماریا میلر، د انګلستان د اطلاعاتو او فرهنګ وزیره د یوې مالي رسوايي وروسته د ۲۰۱۴ کال د اپریل په ۹ له خپلې څوکۍ څخه استعفا ورکړه. په لومړیو کې د ده په لاس د غلا شویو پیسو رقم ۴۵ زره پونډه اعلان شوی و، خو د پلټنو وروسته د پیسو مقدار ۵۸۰۰ پونډو ته راټیټ شو. آغلې ماریا میلر...

د کوبانی له میړني مقاومت څخه ملاتړ وکړو!

د کوبانی له میړني مقاومت څخه ملاتړ وکړو!

څو اونۍ کیږی چی د کوبانی جنګیالي خلک ښځینه او نارینه د ناپوهو او ځناور لښکریانو پر وړاندی داسی په میړانه او زړورتوب مبارزه کوی چی د نړۍ د آزادۍ‎غوښتونکو او باشرفه انسانانو ملاتړ یی ځان ته جذب کړ. د نړۍ په لویو ښارونو کی د کوبانی څخه په ملاتړ لاریونونه په لاره واچول شول،...

پاڅون او یووالي سره کولای شو، نیواکګرو او د دوی پر چوپړانو بریالي شو!

پاڅون او یووالي سره کولای شو، نیواکګرو او د دوی پر چوپړانو بریالي شو!

د امریکایي یرغلګرو او د دوی هملاسو لخوا د افغانستان د نیواک دیارلس کاله پوره شول. هغه نیواک چې د سپتمبر د یولسمې وینې تویونې دسیسې سره ترتیب او د ملګرو ملتونو او ناټو ځواکونو پرمټ او د بي ۵۲ الوتکو په غوریدو سره پیل او په ارګ کې خپلو چوپړانو سره د غلامۍ سند په لاسلیک کیدو...

په کنړ ولایت کې د همبستګۍ ګوند د فعالینو غونډه

په کنړ ولایت کې د همبستګۍ ګوند د فعالینو غونډه

د ۱۳۹۳ لمریز کال د زمری د میاشتی په ۱۷ نیټه د افغانستان د همبستګی ګوند د کنړ نوبتی غونډو پر بنسټ یو ځل بیا د کنړ په ولایت اسد آباد کی غونډه رابللی وه چی پدی غونډه کی د ۳۵ تنو شاوخوا د ولسوالیو او مرکز استازو ګډون درلود، رابلل شویو استازو هر یو د خپلو ولسوالیو او بانډو د...

«ټاکنیزې حماسې» یو عجیبه شی وزیږاوه!

«ټاکنیزې حماسې» یو عجیبه شی وزیږاوه!

بالاخره د څو میاشتو په تیریدلو او د خلکو په سیاسی شعور لوبو کولو او چل او ول وروسته، د جنایتکارانو او د ‍دوی چوپړانو «ټاکنیزه حماسه» او «ملی جشن» په شرمونکی توګه پای ته ورسید او د نړۍ تر ټولو نوم‎بدی، اوږد، له درغلیو ډک او شرمونکی ټاکنې در کرزي په کرغیړنو کارونو کی ثبت...

امریکایی تازیانو یو ځل بیــا باډیلیان د ویر په ټغر کینول

امریکایی تازیانو یو ځل بیــا باډیلیان د ویر په ټغر کینول

د ۱۳۹۳ لمریز کال د وږی میاشتی په ۱۸مه نیټه د کنړ ولایت اړوند د نرنګ ولسوالی پوری تړلی د باډیل درې ته امریکایی جنایتکارانو (C.P.T) او محلی پولیس په ګډه ننوتل تر څو په دغه سیمه کی د خپلو سیمه‎ایزو څارونکو په مرسته ددوی په وینا طالبان وځپی مګر د دیارلسو کالو تجربو دا په ډاګه کړی...

د «دوه ستوري جنرال» وژنه د نیواګرو لپاره لوی پند

د «دوه ستوري جنرال» وژنه د نیواګرو لپاره لوی پند

د ۲۰۱۴ د اګست په ۵ نیټه د کابل لویدیځ د قرغې سیمې په یو پوځي پوهنتون کې د امریکایي دوه ستوري جنرال هارولډګرین وژنې سپینه ماڼۍ او هم د کابل توره ماڼۍ ولړزولې. د افغانستان ملي دفاع وزارت په خپلو لومړنیو څرګندونو کې برید کوونکی «تروریست» وباله او هغه یې د افغانستان د سولې او...

په ننګرهار ولایت کې د همبستګۍ ګوند د فعالینو غونډه

په ننګرهار ولایت کې د همبستګۍ ګوند د فعالینو غونډه

د ۱۳۹۳ کال د وږي په ۱۴ نیټه جلال‌آباد کې د ګوند نوبتي غونډه پرلار واچول شوه، چې پدغه غونډه کې د ښار او ولسوالیو استازو ګډون کړی و. د غونډې په پیل کې د ننګرهار ولایت، ولایتي مسوول د ګوند کړنو او په ځانګړې توګه په ننګرهار ولایت کې د ګوند کړنې وارزولې. نوموړي د ګوند لاسته...

ریښتینی عدالت د پغمان تیري‎کونکو مشرانو ته په سزا ورکولو سره پلی کیږي

ریښتینی عدالت د پغمان تیري‎کونکو مشرانو ته په سزا ورکولو سره پلی کیږي

په پغمان کی د څو تنو ځناورو لخوا پر څلورو ښځو ډلیزی تیري د ټول هیواد خلکو ته سخت ټکان ورکړ. له څو ورځو راپدیخوا د هیواد په هر ګوټ کی ددغه جنایت غندلو لپاره لاریونونه په لاره اچول شوی دي. ټول خلک په یو آواز سره ددغو اوه تنو چی د پولیس په منګولو کی دي او پر خپل جرم یی اقرار هم...

آریل شارون، د فلسطینیانو قصاب د تاریخ خوسا کندې ته ولاړ

آریل شارون، د فلسطینیانو قصاب د تاریخ خوسا کندې ته ولاړ

آریل شارون د اسرایل جنایتکار لومړی وزیر و چې له ۲۰۰۱ څخه تر اپریل ۲۰۰۶ پورې یې واک درلود او په جنین، قبیه، صبرا او شتیلا کې د فلسطینیانو په عام وژنې سره له ځانه رټل شوی نوم پریښی. په ۱۱ جنوري ۲۰۱۴ کې د ۸ کالو کوما (بې هوشۍ) څخه وروسته د دې جلاد کرغیړن ژوند پای ته ورسید او نوم...

آخرین مطالب دری

توده‌های افغانستان و پاکستان درد و دشمن مشترک دارند

توده‌های افغانستان و پاکستان درد و دشمن مشترک دارند

به تعقیب حملات کور انتحاری و کشتار مظلومانه مردم ما، اینک قتل‌عام وحشتناک کودکان مکتبی در پشاور، قلب هر انسان آگاه و باوجدان را فشرده و پردرد می‌سازد. کشتار بی‌رحمانه حدود ۱۵۰ طفل معصوم و مجروح‌شدن بیش از ۱۳۰ تن توسط بربرصفتان طالبی، عمق جنایت‌پیشگی این جانوران تاریخ‌زده...

شهید عبدالخالق قهرمان راستین وطن ماست

شهید عبدالخالق قهرمان راستین وطن ماست

عبدالخالق فرزند مولاداد هزاره یکی از قهرمانان واقعی کشور ماست که ٧٩ سال قبل از امروز با نشاندن گلوله به قلب سیاه نادر شاه غدار، جانش را فدا کرد اما مردم را از مظالم یکی از پلیدترین شاهان کشور نجات بخشید شهید عبدالخالق هرچند به شهادت رسید اما با نثار خون نجیبش نهال عدالتخواهی و...

تنبیه بحث‌برانگیز چهار دانش‌آموز افغان در ایران

تنبیه بحث‌برانگیز چهار دانش‌آموز افغان در ایران

خبرگزاری هرانا – چهار دانش‌آموز افغان در یکی از مدارس شهرستان پاکداشت در استان تهران از سوی معلم خود به شکلی «تحقیرآمیز» تنبیه شدند. به گزارش هرانا، روزنامه شهروند روز سه‌شنبه ۲۵ آذر گزارش داد که «حمید، مرتضی، یاسین و محمدرضا» چهار دانش‌آموز افغان هستند که «معلمشان آن‌ها...

صلح و ادبیات نوبل، جوایز آلوده و رسوا

صلح و ادبیات نوبل، جوایز آلوده و رسوا

الفرد نوبل، کیمیادان سویدی صاحب کارخانه اسلحه‌سازی بود که در زمان حیاتش اختراعات زیادی را در این زمینه به ثبت رسانید و مشهورترین آن اختراع داینامیت است که انسان‌های زیادی را به کشتن داد. در سال ١٨٨٨ یک روزنامه فرانسوی به اشتباه خبر مرگ او را پخش نموده، نوشت: «فرشته مرگ...

پس‌پرده داستان دستکاری‌شده ریزه‌گل

پس‌پرده داستان دستکاری‌شده ریزه‌گل

از چندی بدین سو شجاعت خانم ریزه‌گل در مطبوعات و رسانه‌های وابسته و دولتی به‌مثابه سوژه ناب در حال چرخش و اغفال اذهان همگانی شده‌است. به همین سبب یکی از اعضای «حزب همبستگی افغانستان» در فراه این جریان را از نزدیک تعقیب کرده و گزارش موثقی از جریان واقعه برای نشر فرستاده‌است....

تحریف تاریخ توسط استعمارگران

تحریف تاریخ توسط استعمارگران

در مسیر تاریخ، کشورهای استعمارگر همیشه در صدد مسخ تاریخ بوده‌اند. مثلا زمانی که برتانیا به هند و کشورهای دیگر برای تاراج منابع طبیعی شان یورش برد، زیر نام آوردن تمدن جنایاتش را پنهان نمود.

نامه‌ای از «جامعه‌ی زنان آزاد شرق کوردستان» به بخش زنان حزب همبستگی

 نامه‌ای از «جامعه‌ی زنان آزاد شرق کوردستان» به بخش زنان حزب همبستگی

پشتیبانی از خلق کوبانی و هم‌صدایی خلق افغانستان و مخصوصا زنان مصمم، بااراده و مبارز که در شهرهای مختلف با روحی سرشار از شور انقلابی به میدان‌ها آمدند و نفرت و انزجار خود را از نظام سرمایه‌داری جهانی و مزدوران آنان که داعش و استعمارگران منطقه می‌باشند، نشان دادند. این...

فضل‌‌الرحمن اوریا، روشنفکری که به منجلاب غوطه زد

فضل‌‌الرحمن اوریا، روشنفکری که به منجلاب غوطه زد

یکی از مشخصات فضای حاکم سیاسی طی بیش از یک دهه حضور امریکا و نوکرانش در افغانستان، آلوده‌شدن جمعی از روشنفکران کشور است. دالر و مقام، دام‌هایی بود که تعدادی از مدعیان دموکراسی و عدالت را به آسانی در کامش فرو برده از وجدان انسانی تهی و به زایده‌های بی‌مقدار پلیدترین،...

«جزیره داوسون ۱۰»، فلمی از خاطرات یک زندانی دیکتاتوری پینوشه

«جزیره داوسون ۱۰»، فلمی از خاطرات یک زندانی دیکتاتوری پینوشه

به تاریخ ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ کودتا نظامی‌ای مطابق نقشه سی.آی.ای در شیلی صورت گرفت که منجر به سرنگونی دولت منتخب و دموکراتیک سالوادور آلنده و به قدرت رسیدن دیکتاتور فاشیستی به نام آگوستو پینوشه شد که نتیجه آن مستولی شدن جو خفقان و ترور و وحشت در آن کشور بود. بعد از رویکار آمدن نظامیان...

شماره بیست و پنجم ماه‌نامه همبستگی به نشر رسید

شماره بیست و پنجم ماه‌نامه همبستگی به نشر رسید

شماره بیست و پنجم «همبستگی غږ»، ماه‌نامه «حزب همبستگی افغانستان»، در ۵۶ صفحه به نشر رسید. در این شماره درمورد بی‌سوادی سیاسی، علت حمایت از پیکار عادلانه کوبانی، اختلاس در گمرک‌های تحت مدیریت عمر زاخیلوال و تاریخچه جنایت‌بار «یو.‌ایس.اید» بخوانید:

نامه‌ای از فرزاد کمانگر: من يک معلم می‌مانم و تو يک زندانبان

نامه‌ای از فرزاد کمانگر: من يک معلم می‌مانم و تو يک زندانبان

زئوس، خدای خدايان فرمان داد تا پرومته نافرمان را به بند کشند و اين‌گونه بود حکايت من و تو اينجا آغاز شد. تو ميراث‌خوار زندانبانان زئوس گشتی تا هر روز نگهبان فرزندی از سلاله آفتاب و روشني گردی و برای من و تو زندان دو معنای جداگانه پيدا کرد، دو نفر در دو سوی ديوار با دری آهنی و...

حقوق بشر، تخته بازی امریکا و دیگر کشورهای اشغالگر

حقوق بشر، تخته بازی امریکا و  دیگر کشورهای اشغالگر

از یکسو کشورهای امپریالیستی به رهبری امریکا ظاهرا زیر نام «حقوق بشر» به کشورهای جهان یورش می‌برند ولی از سوی دیگر درمقابل نقض حقوق بشر توسط دولت‌های متحد شان خاموشی اختیار می‌کنند. در اکثر موارد خود ناقضان اصلی یا دست پس‌پرده پایمالی حقوق بشر اند.

جزییات غم‌انگیزترین حادثه در تاریخ ورزش افغانستان

جزییات غم‌انگیزترین حادثه در تاریخ ورزش افغانستان

یکی از غم‌انگیزترین حوادث تاریخ ورزش افغانستان کشتار داعش‌وار اعضای تیم ملی هاکی افغانستان توسط باند جنایت‌کار گلبدین در سال ١٩٨٠ است. در این ماجرا از میان ٢٤ ورزشکار فقط شش تن جان به سلامت بردند و باعث تار و مار شدن تیم هاکی شد که تا امروز پس سر بلند نکرد. دولت مزدور روس در آن...

ساینس‌دان‌های لیبریایی: امریکا مسوول شیوع ویروس ایبولا در غرب افریقا است

ساینس‌دان‌های لیبریایی: امریکا مسوول شیوع ویروس ایبولا در غرب افریقا است

داکتر سیریل برودیریک، ساینس‌دان لیبریایی و پروفیسور پیشین آسیب‌شناسی نباتات در فاکولته زراعت و جنگلداری پوهنتون لیبریا، می‌گوید که کشورهای غربی بخصوص امریکا مسوول شیوع ویروس ایبولا در غرب افریقا اند. او ادعاهایش را در یک مقاله‌ی ویژه برای روزنامه «دیلی ابزرور» مستقر در...

متحدانه جلو ساخت مرکز انتحارپروری در کابل را بگیریم

متحدانه جلو ساخت مرکز انتحارپروری در کابل را بگیریم

قرارداد ایجاد مرکز رسمی تربیت انتحاریون زیر نام «بزرگترین مرکز اسلامی در کابل» با سپردن چک سفید از سوی حکام عربستان خبر هولناکی برای مردم ما بود. خوشبختانه این عمل با انزجار شدید و وسیع هموطنان ما که چندین دهه است قربانی تروریزم و جهالت گروه‌های تروریست بنیادگرا و اربابان...

موقعیت شما: هنر و ادبیات ویکتور خارا با مسلسلِ گیتار در برابر بیعدالتی