SHARE


ویکتور خارا با مسلسلِ گیتار در برابر بیعدالتی

نامه الکترونیک

گیتار من دولتمندان جنایتکار را به کار نمی‌آید
که آزمند زر و زورند.
گیتار من به کار زحمتکشان خلق می‌آید.
تا با سرود شان آینده شکوفا شود.

ویکتور خارا

ویکتور خارا (Victor Jara) چهره سرشناس، شاعر، ترانه سرا، آوازخوان و گیتار نواز کشور چلی بود که طی کودتای خونین آگوستو پینوشه یکی از جلادان سرسپرده "سیا" در سال ۱٩٧۳در کنار هزاران هموطنش تیرباران شد. زندگی و مرگ حماسی‌اش باعث گردید که او به یک قهرمان ملی مردم چلی مبدل شود.

ویکتور خارا در سپتامبر ١٩٣٢ در روستای فقیر نشین چلی چشم به جهان گشود. اولین معلم زندگیش، مادرش بود که با سرودن شعرهای بومی و نواختن گیتار محلی، روح و روان خارا را از آوان طفولیت با ترانه های روستایی (اشعار عامیانه) و نوازندگی آشنا کرد. در ١٥ سالگی وقتی مادر مهربانش را از دست داد، خارا تنها ماند. بعد از ختم تحصیلات ابتدایی وارد رشته حسابداری گردید ولی زود رهایش کرد و در لباس مذهب درآمد تا روح بی‌قرارش را تسکین بخشد اما بعد از دو سال با مسایل مذهبی نیز وداع ابدی گفت و سرانجام به پوهنتون سانتیاگو در رشته تئاتر به ادامه تحصیل پرداخت و جایگاه هنری اش را یافت.

سالهای ١٩۵٠ الی ١٩۶٠ نارضایتی های اجتماعی و فقر کمر شکن ناله های گرسنگی امریکای لاتین را به صورت موسیقی اعتراضی به نام "آوای نو"، که آمیزشی از موسیقی فولکلوریک و سنتی بود، بلند نمود که ویکتورخارا، ویولتاپارا (١) و تنی چند از جمله پیشکسوتان آن موسیقی پرجوش و خروش محسوب می‌شوند.

خارا که از میان مردم محروم برخاسته بود با لمس فقر روستا نشینان و بی‌عدالتی حاکم، دنیایش دگرگون شد و عشق و ضمیرش با درد اقشار محروم اجتماع گره خورده بود، با سلاح هنر رزمنده و مردمگرا به آگاهی و بسیج ملت در برابر استبداد حاکم همت گماشت. وی گروه موسیقی محلی‌ای را سازماندهی کرد تا در مناطق فقیر نشین کشور به اجرای هنر عامه پسند بپردازد. خارا در سراسر آهنگهایش که محبوب مردم ستمکش امریکای لاتین بخصوص چلی است، روح سرشار و عاصی دارد:

«شعر من در مدح هیچ کس نیست
و نمی‌سرایم تا بیگانه‌ای بگرید
من برای بخش کوچک و دوردست سرزمینم می‌سرایم
که هرچند باریکه‌ای بیش نیست
اما ژرفایش را پایانی نیست
شعر من آغاز و پایان همه چیز است
شعری سرشار از شجاعت
شعری همیشه زنده و تازه و پویا»

ویکتور خارا پس از فراغت از پوهنتون، سالهای پر بار عمر خویش را وقف موسیقی، تئاتر و مطالعه فرهنگ عامیانه کرد و بخاطر تحقیقات هنری به اروپا سفر نمود و دریافت که موسیقی اعتراضی کشور های اروپایی هم نمی‌تواند در شرایط سخت خیلی موثر باشد و به همین سبب اعتماد و رضایت خاطر او را به خود جلب نکرد بناء سلحشورانه پافشاری ورزیده میگفت:

"در برابر بی‌عدالتی و برای تحول کیفی و تغییر بنیادی، موسیقی می‌باید همانند چریک مسلح خطرناک باشد به پهنای تامین قدرت ارتباطی‌اش با مردم."

ویکتور خارا چهار البوم اجرا کرده است. در سال ١٩۶۶ نخستین البوم وی حاوی سرودها و ترانه های میهنی انتشار یافت که حکایت از رنج کارگران و فقر حاشیه نشینان جامعه چلی داشت.

در سال ١٩۶۷ البوم دیگر خود را به مناسبت مرگ قهرمانانه‌ی ارنستو چه گوارا اجرا و به او تقدیم کرد. خارا که مسیر حرکتش را هم در هنر و هم در اندیشه روشن نموده بود، نیازمندی جامعه را در آهنگ هایش چنان آواز می‌داد که مورد قبول اکثریت خاموش قرار می‌گرفت. این آواز سرشار از نیروی مبارزه، اتحاد و همبستگی، اقشار زیر ستم را سمت و سو می‌داد. بطور نمونه ترانه‌‌ی اعتراضی به مناسبت قتل عام مردم چلی در "پارتومونت" بر دل ستمدیدگان چنان چنگ زد که هم عامل بسیج آنان گردید و هم به شهرت و محبوبیت خارا افزود.

وی در ترانه هایش عاشق نوازشگر درد زنان بافنده‌ی روستایی‌ست، زندگی محقرانه کودکان تهیدست را با عشق و آینده گره می‌زند، ماهیگران را به دریا دلی دعوت می‌کند و به کارگر تفهیم می‌کند تا بازوان قدرتمندش را بشناسد و با همبستگی، همردیفانش را به وحدت و مبارزه در مسیر زندگی فرا می‌خواند.

من از اضطراب و سرور می‌خوانم
من می‌خوانم چون خواندن باقیست
تا اثر خود را بر زمان باقی بگذارم
برای گفتن حرف های ممنوع

سالوادور آلنده
سالوادور آلنده رئیس جمهوری ملی چلی بود که طی کودتای خونین تحت رهبری سی.آی.ای. به قتل رسید

١٩۶٩ سال پرکشمکش و جدال خونین در چلی به حساب می‌آید. تمام گروه ها و احزاب دموکرات و "چپ" بر گرد ائتلاف بزرگ "اتحاد مردم" جمع شده، برای انتخابات ١٩۷٠ سالوادور آلنده، شخصیت ملی و آزادیخواه را به ریاست جمهوری نامزد می‌کنند. در نتیجه آلنده قدرت سیاسی را از طریق انتخابات مشروع بدست می‌گیرد. طی کمپاین و رقابتهای انتخاباتی درست در همین سال، خارای شورانگیز در استادیوم چلی کنسرت بزرگی را برپا می‌نماید که سبب خشم دشمن ِ در کمین نشسته می‌گردد و در آینده نه چندان دور زمینه قتل وی را در همان مکان فراهم می‌سازد.

طی سالهای ۱٩٧٠ و ١٩۷۳ زمینه تماس و کار با مردم مساعد می‌گردد. ویکتور خارا و گروه موسیقی‌اش با اراده و عزم محکم و هنر انقلابی به سراسر چلی سفر کرده، در محلات کارگری، محیط روشنفکری و کوچیهای اطراف و اکناف شهر کنسرتهای پر شوری را براه می‌اندازد.

کاخ سفید که هیچ دولت مردمی و مستقل را تحمل نمی‌تواند، علیه سالوادور آلنده دست به کار شده توسط جنرال پینوشه، دولت دموکراتیک چلی را در ۱۱ سپتامبر ۱٩۷۳طی کودتای خونینی واژگون کرد و آلنده را به قتل رسانید. این بود که بار دگر در این کشور تحت نظر مستقیم سی.آی.ای. دیکتاتوری بر دموکراسی سایه انداخت و دوره سیاه دیگری آغاز گردید. در همین روز (که حالا از آن منحیث یازدهم سپتامبر اول یاد می‌کنند) خارا و هزاران جوان رشید دیگر چلی بدست نوکران امریکا وحشیانه به قتل رسیدند.

دولت دست نشانده پینوشه ١۶سال تمام سرنوشت مردم را با تلخی و تندروی در قبضه گرفت و حتا موسیقی سنتی که آمیزش نوگرایانه با موسیقی اعتراضی یافته بود قدغن اعلام شد. (٢)

«کتاب جمعه» به سردبیری احمد شاملو در شماره اول (۴ اسد ۱۳۵۸) خود اتقاق اندوهناک شهامت حماسی و شهادت ویکتور خارا این اسطوره بی‌مانند و فناناپذیر را تحت عنوان "در استادیوم سانتیاگو اتفاق افتاد..." چنین درج نموده است:

استادیوم سانتیاگو
تصویری از استادیوم سانتیاگو، جایی که خارا به قتل رسید. او آخرین ترانه‌اش را لحظاتی قبل از شهادتش در همینجا روی پارچه روزنامه نوشت که بعد به دست همسرش رسید.

«ویکتور خارا - گیتاریست، شاعر، آهنگساز، و آوازخوان چلیائی - از چهره‌های مبارز نهضت "وحدت خلقی" سالوادور آلنده بود. پس از کودتای سازمان جاسوسی "سیا" در چلی (١١ سپتامبر ۱۹۷۳)، او را همراه پنجاه هزار تن از جوانان مبارز آن کشور در استادیوم بزرگ سانتیاگو زندانی کردند. رئیس زندان که سرودهای هیجان‌انگیز "خارا" را شنیده بود، به‌ هنرمند گرفتار نزدیک شد و از او پرسید آیا حاضر است برای رفقایش گیتار بزند و سرود بخواند؟

پاسخ ویکتور خارا مثبت بود:

- البته که حاضرم!

رئیس زندان به‌یکی‌ از گروهبانان گفت:

- گیتارش را بیار!

گروهبان رفت و تبری با خود آورد و هر دو دست ویکتور را با آن قطع کردند. آنگاه رئیس زندان به‌ طعنه گفت:

- خوب، بخوان! چرا معطلی؟

ویکتور خارا، در حالی‌ که دستان خونریزش را در آسمان حرکت می‌‌داد از همزنجیران خود خواست که با او همصدائی کنند، و آنگاه آواز پنجاه هزار دهان به‌ خواندن "سرود وحدت خلق" که ویکتور خارا تصنیف کرده بود در استادیوم سانتیاگو طنین افکند:

مردمی یکدل و یکصدا
هرگز شکست نخواهند خورد...

هنوز سرود به ‌پایان نرسیده بود که گروهبانان جسد نیمه جان ویکتور خارا را به‌گلوله بستند.»

بعد از این کودتا خونین، جسد خارا را از کنار جاده‌ای در سانتیاگو یافتند که نشان ٤٤ گلوله در آن نمایان بود. امروز استادیومی که خارا و هزاران تن دیگر در آن شکنجه و اعدام شدند، به نام ویکتور خارا نامگذاری شده است.

به تاریخ ٢٩ دسامبر ٢٠١٢ مطبوعات جهان گزارش دادند که یک قاضی در چلی درست ٣٩ سال بعد از کشته شدن خارا، دستور بازداشت هشت افسر سابق ارتش متهم به قتل وی را صادر کرده است. برای یکی از این افسران به نام پدرو باریئنتوس که در خارج از چلی زندگی دارد، حکم بازداشت بین‌المللی نیز صادر شده است. مردم چلی بعد از گذشت اینهمه سالها نیز نمی‌گذارند که قاتلان فرزندان صدیق شان بدون محاکمه و مجازات از جهان بروند.

خارا قهرمان مردمی
ویکتورخارا امروز قهرمان مردم چلی است که تا پای جان از حق آنان دفاع کرد.

یاران و همرزمان ویکتور خارا که تصادفا از دم تیغ جلادان پینوشه جان سالم بدر بردند و یا به تبعید رانده شدند، نه همسان تعدادی از هنرمندان بی‌مایه وطن ما که تنها در صدد حفظ جان خود بر آمدند، سکوت در ازای ستم و ستمگران را ننگ ابدی دانسته به موسیقی اعتراضی خود در همان تبعیدگاه ها خروشنده تر از هر زمان دیگر ادامه دادند و انقلاب موسیقی اعتراضی را به سرزمین امریکای لاتین به صورت گسترده تر و کوبنده تر توسعه دادند که منجر به آگاهی و تغییرات بزرگ اجتماعی در نیم قاره مرکزی شد و اینک به الگوی الهامبخش تمام جنبش های آزادیبخش ملی - دموکراتیک در سراسر دنیا مبدل گشته است.

ویکتور خارا با درک دقیق از هنر و رسالت هنرمند تا پای جان برای ملت و مردمش خواند و در راهش مصمم رفت و به اسطوره ماندگار تاریخ درخشان امریکای لاتین و ملل در بند مبدل شد که هرگز نمی‌شود کتمانش کرد. اما در سرزمین ما که بیشتر از تمام امریکای لاتین خون ریخت؛ ملت ما رنج و ستم مضاعف متجاوزان و ایادی کفتارصفت شان را نیز بار بار تجربه کردند ولی با تاسف هرگز صدایی نه به عظمت آواز مردمی ویکتور خارا، بلکه به گونه اعتراض کوچکی هم برنخاست تا درد جانکاه ملت دردمند را برای بسیج همگانی به نغمه‌ای ریزد و رهگشا گردد.

تعدادی به اصطلاح هنرمندان "میهن ِدر خون " ما به دربار جنایت زانو زده اند و در وصف تاراجگران، آدمکشان و ویرانگران سرودند و یا بدون خستگی در وصف معشوقه های خیالی تن به اجرای ترانه های مبتذل، بی‌خاصیت و تجارتی سپردند. عده‌ای نیز از حقایق و نگونبختی ملت اسیر طی دهه های مکرر جنایت و بربریت، با اغماض و بی‌تفاوتی گذشتند و سکوت مرگبار را بر لب کوبیدند تا "مخاطبی نشود".

تجاوز امریکا به افغانستان و سیاست "دموکراسی" و "بازار آزاد"ش علاوه بر استعمار، اسارت، ویرانی، خونریزی، ترورپروری و مزدور منشی، مشتی از وطن فروشان رانده شده خلقی و پرچمی را که از ترس ملت به تب لرزه در آمده بودند بار دیگر جان تازه بخشیده پُـر رو شان کرد تا در زیر یک سبد با "برادران" بنیادگرا و چتر غارتگرایانه امریکا تمام حاصل خونهای ریخته سه دهه مصیبت را لگد مال نمایند. اینان اقتصاد افغانستان را چپاول کردند، سیاست را به فساد آلودند و فرهنگ را با فحشا و ابتذال کشاندند تا جامعه را "مدرن" جلوه داده باب بلعیدن اربابان شان از هر لحاظ مساعد سازند.

"انجمن قلم افغانستان" که در محوطه چنین افراد بی‌تعهد و سرکاری خلاصه می‌شود همایش "ما برنده می‌شویم" را به مناسبت یاد بود از ویکتور خارا همانند محفل سالمرگ "چه" برگزار نموده که جز توهین و اهانت به راه، هنر و اندیشه های مردان سترگ تاریخ چیزی درخور سخن نداشت. بدبختانه باید گفت دشمنان سوگند خورده هنر رزمندگی و هنر موسیقی انقلابی و مردمسالار همانند روشنفکران مرتد دست به دامن رژیم آدمکش جمهوری اسلامی ایران، بنیادگرایان متعصب پاکستانی و مشت از اراجیف خود فروخته وطنی ما با توسل به هنرمندان ستیزگر چون ویکتور خارا، چه گوارا و.... شده،به تعبیر ساده عقده تحجری خود را با امپریالیزم امریکا ارضا می‌سازند ولی نمی‌دانند که این قهرمانان جانباخته همانقدر که ضد استعمار بودند به همان پیمانه از افکار متحجر و ضد مردمی بنیادگرایی مذهبی نیز تنفر داشتند و هر دو را بلای جان ملتهای در بند دانسته دو روی یک سکه می‌پنداشتند.

و پایان سخن اینکه وطن ما با تمامی ستمها و خیانت هایی که دیده، هنوز ویکتور خارایی که موسیقی را نه فقط بعنوان تفریح و سرگرمی بلکه وسیله‌ای جهت بسیج و آگاهی مردم در برابر نابرابریهای اجتماعی به کار گیرد، در پیرامون خویش سراغ نداریم که بس رنج آور و دردناک است.

نمونه هایی از اشعار و تصانیف به یاد ماندنی ویکتور خارای رزمنده را که امروز مرزها را درنوردیده توسط احمد شاملو و محمد زرین بال به فارسی ترجمه گردیده است، در اینجا می‌آوریم.



کارتون در ستایش از ویکتور خارا
یک کارتونیست فرانسوی، حماسه ویکتور خارا را به این صورت به تصویر کشیده است. (از «کتاب جمعه»)

بیانیه

نه برای خواندن است که می‌خوانم
نه برای عرضه‌ی صدایم.
نه!

من آن شعر را با آواز می‌خوانم
که گیتار پُر احساس من می‌سراید.
چرا که این گیتار قلبی زمینی دارد.
و پرنده‌وار، پرواز کُنان در گذر است.
و چون آب مقدس
دلاوران و شهیدان را به مهر و مهربانی تعمید می‌دهد.
پس ترانه‌ی من آنچنان که «ویولتا» می‌گفت هدفی یافته است.

آری گیتار من کارگر است
که از بهار می‌درخشد و عطر می‌پراکند.

گیتار من دولتمندان جنایتکار را به کار نمی‌آید
که آزمند زر و زورند.
گیتار من به کار زحمتکشان خلق می‌آید.
تا با سرودشان آینده شکوفا شود.

چرا که ترانه آن زمانی معنایی می‌یابد
که قلبش نیرومندانه در تپش باشد.
و انسانی آن ترانه را بسراید
که سرود خوانان شهادت را پذیرا شوند.

شعر من در مدح هیچ‌کس نیست
و نمی‌سرایم تا بیگانه‌ای بگرید.
من برای بخش کوچک و دور دست سرزمینم می‌سرایم
که هر چند باریکه‌ای بیش نیست
اما ژرفایش را پایانی نیست.

شعر من آغاز و پایان همه چیز است.
شعری سرشار از شجاعت
شعری همیشه زنده و تازه و پویا.

خارا در میان مردمش


انسان خالق است

همانند بسیاری دیگر،
من عرق‌ریختن آموختم،
نه فهمیدم که مدرسه چیست
و نه دانستم بازی چه معنا دارد.

در سپیده‌دم،
آنها مرا از رختخواب بیرون کشیدند
و در کنار پدر
با کار بزرگ شدم.

تنها با تلاش و پشتکار
به‌عنوان نجار و حلب‌ساز
به‌عنوان بنا و گچ‌کار
و به‌عنوان آهنگر و جوشکار
سخت کوشیدم.

آی پسر! چه خوب می‌شد اگر من
سواد می‌داشتم و آموزش می‌دیدم،
زیرا که در بین تمام عناصر
انسان یک خالق است.

من خانه‌ای بنا می‌کنم.
یا جاده‌ای می‌سازم.
من به شراب مزه می‌دهم.
من دود کارخانه را بلند می‌کُنم.
پستی‌های زمین را مرتفع می‌کُنم.
ارتفاعات را مُسخر می‌کُنم.
و به‌سوی ستارگان می‌تازم.
و در انبوه جنگل، کوره راه باز می‌کُنم.

من زبان آقایان را آموختم.
و همین‌طور زبان مالکین و اربابان را
آن‌ها اغلب مرا کُشتند
چرا که من صدایم را علیه آن‌ها بلند کردم.

اما من خود را از زمین بلند می‌کنم
زیرا که دستانی مرا یاری می‌دهند،
زیرا که من دیگر تنها نیستم
زیرا که ما اکنون بسیاریم...

خارا در میان مردمش


پرسش

پرسش من این است:
هرگز به فکرتان رسیده است که
این سرزمین مال ماست؟
مال کسی‌ست که
بخش بزرگی از آن را در اختیار دارد؟

پرسش من این است:
هرگز به فکرتان رسیده است
دست‌هایی که در این زمین کار می‌کنند
مال ماست؟
و حاصل آن نیز، مال ماست؟

حصارها را ویران کن!
آن‌ها را در هم بکوب!
این سرزمین، مال ماست.
به «پدرو» و «ماریا»
به «خوان» و «خوزه»

اگر آوازم کسی را آزار می‌دهد
اگر کسی باشد که تحمل شنیدن آوازم را نداشته باشد
اطمینان داشته باشید که او یک «یانکی» است
یا که یک مالک و فئودال بزرگ کشور است

حصارها را در هم بکوبید!
آواز من

شعر کبوتری‌ست در جستجوی آشیانه.
رها می‌شود
تا بال می‌گشاید
تا پرواز کُند
پرواز.

آواز من، آوازی‌ست آزاد و رها
که ایثار می‌کُند
به آن‌کسی که به‌پا خاسته است.
به آن‌کسی که قصد پرواز به بلندای جاودانگی دارد.

آواز من زنجیری‌ست که نه بدایتی دارد و نه نهایتی.
در آواز من تمام مردم را خواهی یافت.

بگذار تا با هم بخوانیم سرود خلق را
چرا که آواز، کبوتری‌ست که
برای رسیدن به دریا پرواز می‌کُند.
رها می‌شود
بال‌هایش را می‌گشاید
تا پرواز کند
پرواز.



یادداشت ها:

ویولتا پار

(١) خانم ویولتاپار (Violeta Parra)(١٩١٧ - ١٩٦٧) از سن ١٢ سالگی به الهام از مادر دهقان و پدرش که معلم موسیقی بود به سرودن اشعار رو آورد که نمایانگر زندگی مشقت بار توده های مظلوم سرزمینش بود. از زمزمه های محل آغاز کرد و به یکی از بنیادگزاران موسیقی مدرن امریکای لاتین و چهره تابان و سرشناس ترانه های اعتراضی چلی مبدل شد. سفر او به سراسر چلی، زندگی‌اش را دگرگون کرد و به وی تعهد و هویت تازه بخشید. خانم پارا در سن ٥٠ سالگی در سال ١٩٦٧ به دلایل نامعلوم خود کشی کرد.

(٢) اگُوستو پینوشه (٢٤ نوامبر ١٩١٥– ١٠ دسمبر ٢٠٠٦) دیکتاتور و کودتاچی چلی که طی کودتای نظامی به حمایت مستقیم امریکا دولت قانونی و دموکراتیک چلی را که در انتخابات برنده شده بود سرنگون کرد و بر اریکه قدرت تکیه زد. در طول ١٦ سال اقتدارش آزادی ها مدنی را از ملت سلب کرد، بیشتر از ٣٠ هزار انسان آزاده و مبارزه را به کام مرگ برد و هزاران هزار دگر را متواری و تبعید نمود.

در سال ١٩٩٠ قبل از ترک مقام مصونیت خویش را طی قانونی پاس داشت ولی بعدها محاکم ملی و بین‌المللی مصونیت قانونی وی را ملغا اعلام داشته خواهان محاکمه وی شدند که جنبه عملی هم بخود گرفت. جنرال پینوشه به نقص حقوق بشر، کشتار دستجمعی، شکنجه، اختلاس، آدم ربایی و ترور، جنگ آفرینی، و سانسور رسانه ها به محکمه کشانده شد و هنوز محکمه جریان داشت ولی عمر فرسوده‌اش مجال نداد تا چندسالی را پشت میله های زندان که روزی خود آفریدگارش بود سپری نماید در سن ٩١ سالگی در اثر سکته قلبی مرد و جایگاه جلاد مردم را بخود اختصاص داد.

د پښتو وروستنۍ لیکنې

آمال مثلوثي د تاوتریخوالي نظام پروړاندې هوډمنه هنرمنده

آمال مثلوثي د تاوتریخوالي نظام پروړاندې هوډمنه هنرمنده

آمال مثلوثي (Emel Mathlouthi) د ټونس مشهوره سندرغاړې، د سندرې لیکونکې، جوړونکې او نوموتې ګتار وهونکې ده چې د خپلو اعتراضي سندرو «ای بې‌وزله ټونسه» او «خبرې مې آزادې دي» د لارې ډیر شهرت وموند. محمد البوعزیزي د خپلو لوړو زده کړو سره بیا هم د سړک پرغاړه په ګاړۍ کې شیان پلورل او په...

د دانګام جګړې ته ژوره کتنه

د دانګام جګړې ته ژوره کتنه

نیږدې یوې میاشتې راهیسې په دانګام ولسوالۍ کې د طالبانو او دولت ترمنځ خونړۍ جګړه روانه ده، په یاده جګړه کې لسګونو ولسي وګړو ته مرګ ژوبله اوښتې. کورونه یی سوزول شوي، مالونه یې لوټ او د خپلو کورونو پریښودو ته اړ شوي دي. دا په داسې حال کی ده چې دولت او نړیوالو ځواکونو په کراتو...

شهید ملا محمد شاه، روسیې پروړاندې د جګړې رښتینی مبارز

شهید ملا محمد شاه، روسیې پروړاندې د جګړې رښتینی مبارز

حاجي ملا محمد شاه غازي د افغانستان د سویل لویدیځ او په ځانګړې توګه په فراه ولایت کې د ملي مقاومت د جبهاتو مبارزینو او د شوروي یرغل پروړاندې د میهني جګړې رښتینی قومندان و چې د روسي نیواکګرو او د دوی د مزدورانو پروړاندې یې ماتې نه مننونکې مبارزه کوله. هغه د تنظیمي جګړو او د...

د روسي جنایتکارنو او د هغوی د چوپړانو د ځناورتوب بیلګې

د روسي جنایتکارنو او د هغوی د چوپړانو د ځناورتوب بیلګې

د ۱۳۵۸ کال د مرغومى ۶مه نیټه هغه توره ورځ ده چی روسي یرغلګرو زمونږ هیواد د ریښتیني جنګیالیو او تنکيو ځوانانو په وینو رنګ ګر. کله چی د روسې سوسیال امپریالیزم ولید چی خلقی او پرچمی چوپړان یی نشی کولای د هغوی نقشی او پلانونه په افغانستان کی پلی کړی نو سم د لاسه یی په مستقیمه...

«جان کیو»، د «فردی آزادیو خاوری» د ریښتینی حالت په اړه فلم

«جان کیو»، د «فردی آزادیو خاوری» د ریښتینی حالت په اړه فلم

د هنرونو په منځ کی سینما د ملتونو په راویښولو کی تر ټولو ستر نقش تر سره کړی او کولاې یی شی ځکه چی په هغه کی ټولی خواوی لکه لیدل، اوریدل په ښه ډول تر سره کیږی. په هغه هیوادونو کی چی دلیک او لوست کچه ټیټه وی سینما دغه نقش په ښه توګه لوبوې. د فلم ځینی کره کتونکی پدی باور دي چی یو...

جو هیل: «زما لپاره وېر مه کوۍ، خلک مبارزی ته چمتو کړۍ!»

جو هیل: «زما لپاره وېر مه کوۍ، خلک مبارزی ته چمتو کړۍ!»

جو هیل د ۱۸۷۹ کال د اکتوبر په اوومه نیټه زیږیدلي او د ۱۹۱۰کال د نوامبر په ۱۹نیټه ومړ. جوهیل یو تکړه اهنګ جوړوونکی، ترانه لیکونکی، کارتونست او د کارګرې غورځنګ نومیالي لارښود وه چی ځان یی د زیارکښانو څخه د دفاع په لار کی قربانی کړ، د بی عدالتی او خپل‎سرۍ په وړاندی د یادګاری...

د یوه اتل تیروتنې

د یوه اتل تیروتنې

لاندې مقاله د (۱۳۸۴ وږی) کې د «افغانستان د همبستګۍ ګوند» د همبستګۍ غږ خپرونې په ۱۴ ګڼه کې خپره شوې وه او د دې له امله چې مهم موضوعات یې درلودل، نو دا مو ګټه ور وګڼل چې یو ځل بیا یې خپره کړو. زموږ خلک شاه امان الله خان د نورو امیرانو او ولسمشرانو پرتله چې له ده څخه وړاندې او...

سیاسي ناپوهي، د ګڼو ټولنیزو ناروغیو لامل

سیاسي ناپوهي، د ګڼو ټولنیزو ناروغیو لامل

په ټولو وروسته پاتو ټولنو کې واکمن ستم کوونکي زیار باسي ترڅو د زهرجنو تبلیغاتو، چل او دوکې پوسیله خلک له سیاست څخه زړه تورې کړي او هغه ورته خیالي، خطرناک او د ټولنې یوې ځانګړې ډلې پورې تړلی معرفي کړي. په تیرو کې د افغانستان واکمنو تل هڅه کړې چې د ړانده او کاڼه کولو لپاره...

له امریکا او لویدیځ سره د اسلامي بنسټپالۍ مکیز او نخرې

له امریکا او لویدیځ سره د اسلامي بنسټپالۍ مکیز او نخرې

رابرت دریفوس د «شیطاني لوبه: څرنګه متحده ایالاتو د اسلامي بنسټپالۍ له پښو مزی پرانیست» ارزښتناک کتاب لیکونکي، د امریکا، سی.آی.ای او لویدیځ او د اخوان‌المسلمین بنسټپال خوځښت په اړه یی پراخه څیړنی کړی او د ډیرو لاسوندونو او شاهدانو په بربنډولو سره یی ښکاره وښودل چی څرنګه...

کوباني؛ د مبارزې، مقاومت او حماسې درس!

کوباني؛ د مبارزې، مقاومت او حماسې درس!

وروستیو څو اونیو په لړ کې کوباني وګړو بیا په ځانګړې توګه کردي ښځو د «داعش» تروریستي ډلې پروړاندې په میړانتوب سره مقاومت وکړ او د نړۍ آزادي غوښتونکو او پرمختللو خلکو او غورځنګونو لپاره د وحشت او ډار، ظلم او بې نیاوې پروړاندې د مبارزې دریڅه وګرځیده او د مبارزې لار یې د کلک...

د کرزي په فاسد دولت کې د لوټ او غلا استازي

د کرزي په فاسد دولت کې د لوټ او غلا استازي

ماریا میلر، د انګلستان د اطلاعاتو او فرهنګ وزیره د یوې مالي رسوايي وروسته د ۲۰۱۴ کال د اپریل په ۹ له خپلې څوکۍ څخه استعفا ورکړه. په لومړیو کې د ده په لاس د غلا شویو پیسو رقم ۴۵ زره پونډه اعلان شوی و، خو د پلټنو وروسته د پیسو مقدار ۵۸۰۰ پونډو ته راټیټ شو. آغلې ماریا میلر...

د کوبانی له میړني مقاومت څخه ملاتړ وکړو!

د کوبانی له میړني مقاومت څخه ملاتړ وکړو!

څو اونۍ کیږی چی د کوبانی جنګیالي خلک ښځینه او نارینه د ناپوهو او ځناور لښکریانو پر وړاندی داسی په میړانه او زړورتوب مبارزه کوی چی د نړۍ د آزادۍ‎غوښتونکو او باشرفه انسانانو ملاتړ یی ځان ته جذب کړ. د نړۍ په لویو ښارونو کی د کوبانی څخه په ملاتړ لاریونونه په لاره واچول شول،...

پاڅون او یووالي سره کولای شو، نیواکګرو او د دوی پر چوپړانو بریالي شو!

پاڅون او یووالي سره کولای شو، نیواکګرو او د دوی پر چوپړانو بریالي شو!

د امریکایي یرغلګرو او د دوی هملاسو لخوا د افغانستان د نیواک دیارلس کاله پوره شول. هغه نیواک چې د سپتمبر د یولسمې وینې تویونې دسیسې سره ترتیب او د ملګرو ملتونو او ناټو ځواکونو پرمټ او د بي ۵۲ الوتکو په غوریدو سره پیل او په ارګ کې خپلو چوپړانو سره د غلامۍ سند په لاسلیک کیدو...

په کنړ ولایت کې د همبستګۍ ګوند د فعالینو غونډه

په کنړ ولایت کې د همبستګۍ ګوند د فعالینو غونډه

د ۱۳۹۳ لمریز کال د زمری د میاشتی په ۱۷ نیټه د افغانستان د همبستګی ګوند د کنړ نوبتی غونډو پر بنسټ یو ځل بیا د کنړ په ولایت اسد آباد کی غونډه رابللی وه چی پدی غونډه کی د ۳۵ تنو شاوخوا د ولسوالیو او مرکز استازو ګډون درلود، رابلل شویو استازو هر یو د خپلو ولسوالیو او بانډو د...

«ټاکنیزې حماسې» یو عجیبه شی وزیږاوه!

«ټاکنیزې حماسې» یو عجیبه شی وزیږاوه!

بالاخره د څو میاشتو په تیریدلو او د خلکو په سیاسی شعور لوبو کولو او چل او ول وروسته، د جنایتکارانو او د ‍دوی چوپړانو «ټاکنیزه حماسه» او «ملی جشن» په شرمونکی توګه پای ته ورسید او د نړۍ تر ټولو نوم‎بدی، اوږد، له درغلیو ډک او شرمونکی ټاکنې در کرزي په کرغیړنو کارونو کی ثبت...

آخرین مطالب دری

«جنگ دروغین» اوباما برضد داعش

«جنگ دروغین» اوباما برضد داعش

از ۲۰۱۴ بدینسو، نیروهای هوایی امریکا با حمایت ایتلاف ۱۹ کشور دیگر بی‌رحمانه کارزار حملات شدید هوایی علیه سوریه و عراق را با ادعای سرکوب دسته‌های داعش به پیش می‌برد.

تخریب مجسمه‌های سه‌هزارساله توسط داعش

تخریب مجسمه‌های سه‌هزارساله توسط داعش

در ۱۳۷۹ (۹ مارچ ۲۰۰۱) طالبان بت‌های بودا را در بامیان ویران کردند و این بار برادران تاریک‌اندیش داعشی شان آثار باستانی موصل را تخریب کردند. در آن زمان هم، جهان به تماشا نشست و فقط به تقبیح‌کردن‌ها اکتفا نمود و این بار هم جهان فقط اشک می‌ریزد. اما این پلیدی بیشتر کشورهای...

امیدآفرینی کاذب برای صلح

امیدآفرینی کاذب برای صلح

طی چهارده سال حاکمیت دست‌نشاندگان امریکا در کشور ما، همه سیاست‌ها و وعده‌های حاکمان بر پایه فریب و نیرنگ و کذب استوار بوده‌است. تصامیم مهم و حیاتی در پس دروازه‌های بسته در سفارت امریکا در کابل گرفته می‌شوند، اما در رسانه‌ها دروغ‌های شاخدار و اخبار ضد و نقیض و گول‌زننده...

تو ای پنجشیر!

تو ای پنجشیر!

تقدیم به تمامی هموطنان ستمدیده‌‌ام در پنجشیر و سایر ولایات که در اثر برف‌کوچ‌های اخیر زندگی مظلومانه اما پرصفای شان طعمه قهر طبیعت شد، اما کسی به داد شان نرسید.

نیکاراگوئه، ملتی شکنجه‌شده به دست امریکا

نیکاراگوئه، ملتی شکنجه‌شده به دست امریکا

نیکاراگوئه بزرگترین کشور امریکای لاتین است که ۶ میلیون نفوس دارد. دریای کارائیب در شرق و اقیانوس آرام در غرب این کشور موقعیت دارند. نیکاراگوئه کشور چندملیتی است که در سال ۱۸۲۱ استقلال خود را از اسپانیا گرفت و بعد از آن تا سال‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ شاهد بحران‌های سیاسی و دست‌درازی...

در لیبی بعد از تجاوز امریکا و ناتو چه می‌گذرد؟

در لیبی بعد از تجاوز امریکا و ناتو چه می‌گذرد؟

از حادثه یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ به بعد هر دولت و رژیمی که مطابق به سیاست‌های زورگویانه امریکا و غرب عمل نمی‌کند به سادگی انگ «غیردموکراتیک»، «دیکتاتور» و «ضد زن»‌ خورده با «مداخله بشردوستانه» مواجه می‌شود. بعد از اشغال افغانستان و عراق، لیبی در سال ۲۰۱۱ مورد تهاجم قرار گرفت و...

داعش، بهانه جدید برای «جنگ علیه تروریزم»

داعش، بهانه جدید برای «جنگ علیه تروریزم»

دولت امریکا و شرکای اشغالگرش که بقای خود را ادامه جنگ‌های چپاولگرانه می‌بینند و خود بانی پروژه «داعش» می‌باشند، این بار در تلاش اند تا این عناصر منفور را بهانه قرار داده و جهت ارضای حرص سرمایه‌اندوزی بیشتر شان، توده‌های نادار جهان را بازهم به خاک و خون بکشند.

رژیم سفاک ایران؛ ما خون فرزندان مان را نمی‌بخشیم!

رژیم سفاک ایران؛ ما خون فرزندان مان را نمی‌بخشیم!

این فریاد مادران کهن سالی ‌است که فرزندان جوان شان به دست رژیم سفاک آخندی ایران به شهادت رسیده‌اند و حال ده تن شان از ولایت هرات به نشانه اعتراض و دادخواهی به کابل آمده‌اند. آنان در مصاحبه با نماینده «حزب همبستگی افغانستان» خواهان همکاری اند تا صدای پردرد شان به گوش‌های کر و...

گوشه‌ای از دربدری عابران شاهراه کشم بدخشان

گوشه‌ای از دربدری عابران شاهراه کشم بدخشان

شاهراه تخار ـ بدخشان که از ولسوالی کشم بدخشان شروع و به فیض آباد (مرکز بدخشان) متصل می‌شود از بی‌صاحب‌ترین و بی‌کس‌ترین شاهراه‌های افغانستان است. این شاهراه با هزینه بیش از ۱۱۰ میلیون دالر امریکایی اعمار گردید و از جمله مهم‌ترین سرک‌های اسفالتی بدخشان به حساب می‌آید.

نماینده حزب همبستگی در برابر نماینده گلبدین جنایت‌کار

نماینده حزب همبستگی در برابر نماینده گلبدین جنایت‌کار

عبید کبیر، نماینده حزب همبستگی: «مردم افغانستان خون دادند، مبارزه کردند و روس را کشیدند و این افتخار را دارند ولی بدبختانه بعد از آن جمعی از جنایتکاران روی خون‌ها مردم ما تجارت کردند.»

«اقتصاد ما»، مقاله‌ای از زنده‌یاد میر غلام‌محمد غبار

«اقتصاد ما»، مقاله‌ای از زنده‌یاد میر غلام‌محمد غبار

با به قدرت رسیدن نادر در ۱۳۰۸، دوره اختناق و وحشت در کشور ما بار دیگر آغاز شد. این شاه مستبد و برادرانش افغانستان را به زندانی برای مردمش و گورستان روشنفکران و آزادی‌خواهان مبدل کردند. مردم از این وضع به ستوه آمده دست به یک سلسله اقدامات زدند که در نتیجه برادرش عزیز خان و متعاقبا...

نسیم امیدبخش آزادی در امریکای لاتین

نسیم امیدبخش آزادی در امریکای لاتین

با روی‌کارآمدن دولت‌های ضدسیاست‌های استعماری امریکا در چندین کشور امریکای لاتین، بعد از چندین دهه، فضای سیاسی در این کشورها ورق خورد و به‌جای رژیم‌های مزدور امریکا، دولت‌های نسبتا مردمی قدرت را به دست گرفته‌اند. آنان می‌کوشند با الهام از ایستادگی کیوبا و ونزویلا، دستان...

از زندگی مشقت‌بار چوپان‌ها و نقش شان در جامعه آگاه شویم

از زندگی مشقت‌بار چوپان‌ها و نقش شان در جامعه آگاه شویم

یکی از روزهای بهاری سفر داشتم به ولایت کوهستانی بدخشان. در مسیر راه رمه‌های گوسفندان را دیدم که گله گله به جهت موتر ما در حرکت اند. گوسفندان گاهگاهی داخل خط سرک شده باعث توقف وسایط نقلیه و اعصاب‌خرابی رانندگان می‌گردیدند. چندین بار پیشانی راننده موتر خودما را دیدم که ترش...

با گذشت دو دهه،‌ از زخم افشار خون می‌چکد

با گذشت دو دهه،‌ از زخم افشار خون می‌چکد

درست بیست سال قبل از امروز به تاریخ ٢١ و ٢٢ دلو ١٣٧١ (١٠ و ١١ فبروری ١٩٩٣) در اوج خرمستی های تنظیمی در کابل، نیروهای شورای نظار زیر رهبری احمد شاه مسعود، اتحاد اسلامی تحت رهبری عبدالرب رسول سیاف و حرکت اسلامی تحت فرمان سید حسین انوری در جریان جنگ های خانمانسوز شان با حزب وحدت...

ملک عبدالله، شاه مستبد و پدروکیل تروریست‌ها

ملک عبدالله، شاه مستبد و پدروکیل تروریست‌ها

عبدالله بن عبدالعزیز آل‌سعود ششمین پادشاه عربستان سعودی به تاریخ ۲۳ جنوری ۲۰۱۵ فوت کرد. پس از مرگ او رهبران غرب او را با صفاتی چون «حامی قوی زنان»، «شاه مترقی و دموکرات»، «رهبر تاثیرگذار در جهان سیاست»، «مدافع قوی صلح» وغیره ستودند که هیچ‌یک از صفات ذکرشده در وجود این شاه...

موقعیت شما: هنر و ادبیات ویکتور خارا با مسلسلِ گیتار در برابر بیعدالتی