«ثریا طرزی، ملکه حقوق بشر افغانستان»

«ثریا طرزی (١٨٩٩-١٩٦٨): ملکه حقوق بشر افغانستان» رساله مصور است که توسط جسون پوراد (Jason Porath)، هنرمند امریکایی تهیه گردیده است. خالق این اثر سعی ورزیده با رجوع به مدارک تاریخی، تلاش‌ها و جایگاه ملکه ثریا در دوره پرشکوه امانی را به تصویر بکشد.

حمله انتحاری کابل (۱۰ جوزا ۱۳۹۶)

در حمله انتحاری روز چهارشنبه (۱۰ جوزای ۱۳۹۶)، بیش از ۵۰۰ هموطن ما شهید و زخمی گردیدند. سال‌هاست در سرتاسر افغانستان مردم ما قربانی سیاست‌های اشغالگرانه و تروریست پرورانه امریکا می‌گردند. غلامان امریکا به‌جای محاکمه، زیر نام پروسه صلح در ارگ لم می‌دهند و اما ما، باید هر روز نظاره‌گر شیون هموطنان ما بر جسد توته‌‌شده‌ی عزیزان شان باشیم. تا بسیج نگردیم و کاخ جنایت و جنایتکار را فرو نریزیم، این وحشت را پایانی نخواهد بود.

خون کابل

دود بالا شد
خون خلق جاری
کابل!
ای کابل ترا کشتند
بارها در ماتم آغشتند
من به سوگت باز سوزم
یا بپاخیزم
بسوزانم رگ و ارگِ جنایت را.
هموطن!
بازوی رزمم باش
صحنه را باید دگرگون کرد
جهنم و جبر و جنایت را
از دل هر کوچه باید چید.
سال‌ها در غم سرودم
بس
بعد از این
ای خلق آزاده
همتِ حماسه‌سازان
می‌سرایم بهر آزادی
بپا خیزید!


م. آژن
۱۰ جوزا ۱۳۹۶

«۱۳ گلاب»، حماسه ۱۳ زن مبارز اسپانیایی

«سیزده گلاب» (Las Trece Rosas) فلم اسپانیایی است که سرگذشت تلخ ۱۳ زن مبارز این کشور پس از جنگ داخلی اسپانیا تحت سیطره دیکتاتوری فرانکو را بازگویی می‌کند که در زندان تیرباران شدند. این فلم بر داستان واقعی استوار است که توسط ایمیلیو مارتینیز لازارو (Emilio Martínez Lázaro) کارگردانی و در ۲۰۰۷ به بازار عرضه شد. فلم در «جشنواره گویا» نامزد چهارده جایزه شد و چهار تا را از آن خود کرد.

میرمن پروین نخستین آواز خوان زن افغانستان

خدیجه ضيايی با اسم مستعار میرمن پروین شاید برای کمتر کسی نام ناآشنا باشد. زن تابوشکن که پخش صدایش از رادیو در جامعه مردسالار افغانستان کمتر از یک انقلاب نبود. او سفر هنری‌اش را در شرایط بسته و عقب‌نگهداشته شده افغانستان آغاز کرد و با جسارت ستودنی برای زنان دیگری راهگشا گردید تا دیوارهای اسارت را درهم شکسته به پیش تازند.

در سال ١٣٢٩ خورشیدی (۱۹۵۰ میلادی) «پروین» نخستین آوازخوان زن افغانستان بود که نوای دلنوازش از رادیو شنیده شد و خلاف انتظار با استقبال زیاد شنونده‌ها مواجه گردید. عبدالوهاب مددی در کتاب «سرگذشت موسیقی افغانستان» می‌نویسد:

«خرمگس»، فلم اندیشه‌برانگیز و الهامبخش

فلم «خرمگس» محصول سینمای شوروی است که اتفاقات دهه چهل قرن نوزدهم ایتالیا، حمله اتریش به ایتالیا، جانبداری کلیسا از متجاوزان اتریشی و مبارزه آزادیخواهانه سازمان زیرزمینی «ایتالیای جوان» را به تصویر می‌کشد.

فلم در سال ۱۹۵۵، به کارگردانی الکساندر فن‌سمر تولید گردید که موسیقی دلنشین دمیتری شوستاکوویچ بر موثریت آن افزوده است.

«پیکار مقدس»، سرود میهنی علیه فاشیزم هیتلری

موسیقی در مقاطع مختلف تاریخ نقش پیشرو و برانگیزنده در مبارزات مردمی و رهایی‌بخش جهان ایفا نموده است. اغلب همان سروده‌ها و آثار هنری ماندگار اند که بازتابگر آلام تیره‌بختان بوده یا آنان را به پیکار جهت شکستن زنجیرهای ستم و استبداد فراخوانده اند. در جریان جنگ جهانی دوم، زمانی که هیولای فاشیزم خواب حاکمیت بر جهان را در سر می‌پروانید، مبارزان و پارتیزان‌ها با سرود های رزمی بر لب به جنگ آن می‌رفتند.

«عوام‌فریب»، آهنگی در محکومیت دونالد ترامپ

لیلا داونز (Lila Downs) متولد ۱۹ سپتامبر ۱۹۶۸، خواننده، آهنگ‌ساز، بازیگر و فعال اجتماعی امریکایی‌تبار مکسیکویی است که بیشتر برای آهنگ‌هایش به زبان اسپانیوی نامور است. او مدافع بومی‌های به حاشیه رانده‌شده‌ی مکسیکو بوده و در هنرش فرهنگ آنان را به تصویر می‌کشد. دوانز تا کنون یک «جایزه گِرَمی» و سه «جایزه گِرَمی لاتین» را از آن خود کرده است و با الهام از مرسدس سوسا (خواننده‌ی زن انقلابی و پیشرو از ارجنتاین که ترانه‌های بومی امریکای جنوبی را می‌خواند و لقب «صدای بی‌صدایان» را گرفته است) درد مکسیکویی‌ها را در هنرش بازتاب می‌دهد.

«رستاخیز»

سیمین بهبهانی

سیلی غفار عزیزم، درود بر شما

دوسال پیش در چنین روزهایی غزلبانوی شعرمعاصر، سیمین بهبهانی از میان ما رفت. تا آنجا که بیادم مانده است او همواره، مبارزات آزادی‌خواهانه و عدالت‌جویانه‌ی مردم افغانستان را با بصیرت بسیار دنبال می‌کرد و یکی از آرزوهای درخشان‌اش آزادی وُ رهاییِ مردم آن سرزمینِ ستم‌کشیده بوده است.

در گرامیداشتِ آن بانوی بزرگ، این شعر را برای «حزب همبستگی افغانستان» فرستادم.

با مهری مانا و با عاطفه‌ی سبز
رضا مقصدی

مقالات برگزیده

مقالات رسیده

هنر و ادبیات

از صفحات تاریخ ما

تعداد مهمانان حاضر: 182 نفر